Dużymi krokami zbliża się Dzień Ziemi. Ustanowiony przez ONZ na 22 kwietnia obchodzony był zaledwie 8 razy, ale zazwyczaj jest znakomitą okazją do promowania zachowań proekologicznych. Najczęściej tego dnia organizuje się sprzątanie Ziemi, polegające na zbieraniu śmieci w lesie czy parku. Choć dobrze jest oczyścić okolice, nie przyczyniamy się jednak takim sprzątaniem do poprawy kondycji naszej planety. Zebranie śmieci w jednym miejscu powoduje bowiem przeniesienie ich w inne. Obecnie aby wpływać na kondycję Ziemi potrzebne są kompleksowe rozwiązania, do czego przyczynić się może w pierwszej kolejności edukacja, zwłaszcza edukacja globalna. Możemy zacząć od pokazania uczniom ich roli i możliwości działania dla Ziemi za pomocą siatek globalnych współzależności, co robi scenariusz Anny Hentel do języka angielskiego pt. Co by się stało, gdybyśmy nadal...?. W czasie lekcji uczniowie będą mieli okazję poznać konsekwencje wspólnych i indywidualnych działań.

Zasoby naturalne

Kwestię związku naszego stylu życia z zasobami naturalnymi porusza scenariusz pt. "Diamenty, woda, ropa, czyli o konfliktach i ich rozwiązywaniu". Prezentuje zagadnienie konfliktów współczesnego świata w perspektywie zasobów naturalnych. Młodzież dyskutuje o przyczynach konfliktów na świecie i zastanawia się, jakie działania mogą prowadzić do ich rozwiązania. Ćwiczenie pt. „Wszystkie drogi prowadzą do lasu” poświęcone jest lasom, jego produktom i terenami, na których niegdyś rósł las. W trakcie ćwiczenia młodzież może lepiej zrozumieć związek człowieka z lasem, a także zobaczyć swoje miejsce w łańcuchu zależności. Scenariusz Agnieszki Sporysiak na zajęcia języka angielskiego pt. Wylesianie: myśl globalnie, działaj lokalnie (deforestation: think global, act local)” zapoznaje młodzież z zagadnieniem wycinania lasów na świecie i uzmysławia wpływ wylesiania na stan lokalnego i globalnego środowiska naturalnego. Jakie jeszcze czynniki zagrażają lasom? O tym można się przekonać wykonując ćwiczenie pt. “Nauka nie idzie w las”, które można zastosować na lekcjach geografii, biologii i historii.

Bliżej natury

Jeśli zamiast tylko mówić o lasach i naturze wolicie wykorzystać ten szczególny dzień i wyjść na powietrze proponujemy scenariusze zajęć terenowych z programu Zgodnie z Naturą. Lekcje na podstawie tych scenariuszy realizowane są w duchu outdoor education, czyli edukacji oznaczającej zorganizowany proces uczenia się poprzez samodzielne doświadczenie oraz eksperymentowanie podczas zajęć w plenerze. Natura jest środkiem, tłem oraz pretekstem do uczenia się. Nauczyciel/nauczycielka występuje zazwyczaj w roli towarzysza/towarzyszki, mentora/mentorki, trenera/trenerki – a rzadziej osoby podającej wiedzę. Charakterystycznymi formami wykorzystywanymi w edukacji w terenie są gry zespołowe na świeżym powietrzu, wędrówki i ekspedycje. W naszej publikacji macie do wyboru np. zbudowanie edukacyjnego placu zabaw, przygotowanie trasy rowerowej czy zadania do wykonania nad rzeką lub jeziorem.

Klimat

A może nie macie okazji wyjść z uczniami na zewnątrz? Nie szkodzi. Proponujemy przeprowadzić ciekawe doświadczenia w klasie. Kolejnym zagadnieniem, które warto poruszyć z okazji Dnia Ziemi jest zmiana klimatu i czystość powietrza. Jeśli chcecie pokazać uczniom, że problem czystego powietrza dotyczy każdego z nas zachęcamy do przeprowadzenia eksperymentu pt. “Ile ważą zanieczyszczenia pyłowe powietrza?” Zmiany klimatu spowodowane są m.in. nieumiejętnym korzystaniem z zasobów naturalnych i skutkują wzrostem temperatury, topnieniem lodowców, podniesieniem poziomu wód, pustynnieniem i erozją gleb. Najbardziej podatne na wpływy zmian klimatu są kraje globalnego Południa, których gospodarka w silny sposób opiera się na zasobach naturalnych, i z uwagi na strukturę gospodarki (w większości opartej na rolnictwie) jest zależna od przyrody. Aby pokazać uczniom zagrożenia płynące ze zmian klimatu zagrajcie z nimi w “Klimatyczne domino” lub wykorzystajcie scenariusz Joanny Sowy na lekcje biologii pt. “Globalna zmiana klimatu i jej następstwa”.

Bioróżnorodność

Jedną z konsekwencji zmian klimatu jest zanik różnorodności biologicznej, która jest skarbem Ziemi. Ma ona wielkie znaczenie  dla ewolucji i trwałości życia w biosferze. Niestety na skutek wielu czynników takich jak utrata siedlisk czy wymieranie gatunków bioróżnorodność zanika. Scenariusz Grażyny Skirmuntt pt. I ty możesz nam pomóc! Rośliny zagrożone wyginięciem” uwrażliwia na los zagrożonych gatunków, wyjaśnia związek pomiędzy popytem na egzotyczne gatunki a ich zagładą. Aby pokazać uczniom ze szkół podstawowych zagadnienia związane z bioróżnorodnością polecamy animację  pt. “Co to jest bioróżnorodność?”

Każdy inny, wszyscy równi

Różnorodność w naturze przypomina nam, że my również jesteśmy bardzo różni a Dzień Ziemi od jakiegoś czasu jest wykorzystywany do tego, aby przypominać o równości wszystkich mieszkańców naszej planety. Na lekcji biologii można wykorzystać ciekawy materiał Michała Szczepanika pt. “Wędrujące DNA” uświadamiający jaką mieszankę genetyczną wielu grup naszych przodków stanowimy i jak bardzo sami ludzie są różnorodni. Na koniec proponujemy ćwiczenie na zajęcia plastyki  pt. “Różne = równe. W świecie barw i wartości”. Tak jak barwy mogą się przenikać, uzupełniać lub ze sobą kontrastować, tak można znaleźć podobną analogię w relacjach międzyludzkich i nastawieniu człowieka do otaczającej go rzeczywistości. Scenariusz ten pozwala dostrzec jak cenna, piękna i potrzebna w naszym życiu jest różnorodność.

To tylko kilka przykładów scenariuszy zajęć, jakie posiadamy w zasobach CEO. O wiele więcej znajdziecie na stronach globalna.ceo.org.pl, ekologia.ceo.org.pl lub wezoddech.ceo.org.pl A jeśli macie ochotę podzielić się relacją z zajęć przeprowadzonych na podstawie naszych scenariuszy, prześlijcie nam zdjęcia i opis na globalna@ceo.org.pl.